Poszukujesz tłumacza ekspresowego z angielskiego i niemieckiego w Warszawie? Genialne tłumaczenia!

SZTUKA KAROLIŃSKA CZ. II

Większość kościołów zbudowana jest na planie bazylikalnym. Podstawowy ten fakt zaciemnia sława najbardziej znanej budowli religijnej, którą zawdzięczamy samemu Karolowi, kaplicy pałacowej w Akwizgranie. To oficjalne przedsięwzięcie było jednak importem na tym terenie i w pewnym sensie wyrazem równowagi między cesarstwami Zachodu i Wschodu. Zrastanie się dwóch kultur dokonywało się na terenie Rawenny. Stąd Karol Wielki zabrał brązowy posąg Teodoryka, który kazał ustawić na dziedzińcu swego pałacu, stąd (z S. Vitale) wziął również wzór do swojej kaplicy pałacowej. Jest to ośmiobok otoczony obejściem z emporą, kryty kopułą: nawet kolumny pochodziły ze starożytnych budowli rzymskich i raweńskich. We Francji podobnie wyjątkowym dziełem jest kaplica fun dowana przez Teodulfa, biskupa Orleanu – Gota, który schronił się na terenie Cesarstwa – w jego włości Gérmigny-les-Pres. Mamy tu plan krzyża greckiego wpisanego w kwadrat: ramiona krzyża sklepione kolebkami niewątpliwie podpierającymi kopułę środkową na trompach: w przęsłach narożnych kopułki. Będzie to układ bez przyszłości.

O wiele liczniejsze są plany bazylikalne: występują one w katedrach, kolegiatach, a zwłaszcza w opactwach. Często spotyka się nawę poprzeczką, jak również przeciwległe sobie absydy. Bazylika karolińska w Saint- Denis, o której danych dostarczają nam niedawne badania wykopaliskowe, miała niewielki transept i dwie absydy: nawa główna i boczne były prawie tak wielkie, jak budowla dzisiejsza. Kościół w Saint-Riquier miał dwie nawy poprzeczne: układ ten jest wynikiem połączenia dwóch kościołów. W innych miejscowościach, np. w katedrze w Verdun, w Saint- Rémy w Reims, nad Renem, spotykamy jedynie dwie przeciwległe absydy, znane nam z epoki merowińskiej : w ten sposób należy prawdopodobnie interpretować słynny plan opactwa w St. Gallen. Typowo karolińską odmianą takiego planu jest typ kościoła, w którym w absydzie zachodniej sanktuarium przeniesione jest na piętro, a w przyziemiu biegnie przejście do nawy. Umieszczenie pod ołtarzem krypty, w której spoczywają ciała świętych, doprowadza do podniesienia poziomu absydy wschodniej, co podkreśla zarazem przewagę duchowieństwa nad wiernymi: ta podziemna część kościoła nabierze z czasem znaczenia. Nowymi elementami budownictwa prowadzącymi ku sztuce romańskiej, są:

– a) Wprowadzenie przęsła prezbiterialnego między nawą poprzeczną i absydą.

– b) Trzy absydy umieszczone obok siebie, w IX w. jeszcze ściśle oddzielone, podobnie jak w kościołach wschodnich o trzech oddzielnych na- w’ach, stworzą tzw. benedyktyńskie zakończenie prezbiterium. Układ ten spotykamy w kościołach podziemnych (w Flavigny, w S. Germain w Auxerre, być może w S. Denis) lub w kościele nadziemnym w Déas, późniejszym S. Philibert-de-Grandlieu (départ. Loire-Inférieure), po złożeniu w nim ciała św. Filiberta sprowadzonego z Noirmoutiers, a także w Saint-Denis, w ecclesia triplex, dodanej w r. 841 przez Hilduina do kościoła opackiego.

– c) Obejście: spotykamy je prawdopodobnie po raz pierwszy w katedrze w Clermont-Ferrand, przebudowanej w r. 946, a wkrótce potem w katedrze w Tours i kościele de la Couture w Le Mans. Zarys obejścia widoczny jest również w kościele w S. Philibert-de-Grandlieu, w kościele Św. Emerama w Ratyzbonie, w kościele Zbawiciela w Werden.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.